नवी दिल्ली (वृत्तसंस्था) – गलवान व्हॅलीमध्ये १५ ते १६ जूनच्या रात्री घडलेल्या हिंसक घटनेचे सत्य आता दिसू लागले आहे. चीनची लबाडी आणि खोटेपणाही आता समोर येत आहे. उपग्रहातील मिळालेल्या चित्रांनी चीनचे हा खोटेपणा उघडकीस आणला आहे. या चित्रांमध्ये ९ ते १६ जूनमधील बदल सहज पाहिले जाऊ शकतात. हे चित्र याचा पुरावा आहे की, कशा प्रकारे चीनच्या सैनिकांनी मोठ्या यंत्रसामग्रीसह भारतीय हद्दीत कसे प्रवेश केला आणि भारतीय सैनिकांनी नकार दिल्यानंतर सैन्याबरोबर कुरघोडी केली. या चित्रांमध्ये दिसणार्या यंत्रांवरून असा अंदाज वर्तवला जात आहे की, कदाचित चीनी सैनिकांचा हेतू या मदतीने नदीचा मार्ग रोखण्याचा होता.
१४ फूट उंचीवर आहे हे क्षेत्र
गलवानसह लडाखच्या संपूर्ण क्षेत्रात खूप उंच पर्वत आहेत. गलवानचा हा परिसर खूप खास आहे कारण तिथून पुढे अक्साई चीन सुरू होतो, जो पूर्वी भारताकडे होता. पण १९६२ पासून त्यावर चीनने बेकायदेशीरपणे कब्जा केला आहे. २०१४ मध्ये केंद्रात भाजपचे सरकार आल्यानंतरच भारताने हा भाग मागे घेण्याची मागणी पुन्हा केली आहे. भारताची चीनपासून सुमारे ४०५६ किमी सीमा आहे. ही सीमा उंच पर्वत, हिमच्छादित ग्लेशियर आणि पूर्वेत घनदाट जंगलांमधून जाते. गलवान खोऱ्यातील ती जागा समुद्रापासून सुमारे १४००० फूट उंचीवर आहे. जून महिन्यातसुद्धा रात्रीचे तापमान येथे अगदी कमी असते. हिवाळ्यात तर ते -२० पर्यंत जाते.
उपग्रहावरून आलेल्या चित्रांमधून खोटे आले समोर
यापूर्वीच दोन्ही देशांमधील सहमतीवरून सीमा ठरली आहे. त्याअंतर्गतच भारत म्हणत आला आहे की, चीनी सैनिकांनी बेकायदेशीरपणे भारतीय हद्दीत प्रवेश केला आणि नंतर त्यांनी सैनिकांवर काठीने हल्ला केला होता. मात्र चीन भारताच्या या दाव्यांचे अत्यंत लबाडीने खंडन करत आहे. अलीकडेच चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने गलवानमधील सैन्याच्या परिस्थितीबद्दल माहिती देणारे एक निवेदन दिले होते, त्यात गलवानला चीनचा भाग म्हणून वर्णन केले गेले होते. दरम्यान असेही सांगितले गेले की, भारतीय सैनिकांनी प्रथम चिनी सैन्यात घुसखोरी केली आणि नंतर हल्ला केला. आता उपग्रहावरील चित्रांमधून हे खोटे पकडले गेले आहे. ही चित्रे प्लॅनेट लॅबने घेतली आहेत.
चीनने नदीचा मार्ग बदलला
या चित्रांच्या आधारे, तज्ञांचे मत आहे की गलवान खोऱ्यात होणारे बदल स्पष्टपणे पाहिले जाऊ शकतात. यात मशीनरीसाठी बनवलेले मार्ग आणि नदी ओलांडण्यासाठी केलेली व्यवस्थादेखील दिसत आहे. यात कोरड्या व नापीक डोंगरावरील बदल पाहिले जाऊ शकतात. कॅलिफोर्नियामधील मिडलबरी इन्स्टिट्यूट ऑफ ईस्ट एशिया नॉनप्रोलिफिरोन प्रोग्रामचे संचालक जेफ्री लुईस म्हणतात की, यात नदीचे नुकसान करून तयार केलेला रस्ता स्पष्टपणे पाहू शकतो. या चित्रांमध्ये लाइन ऑफ ऍक्चुअल कंट्रोलच्या दोन्ही बाजूला गाड्या उभ्या दिसत आहेत. यातील बहुतेक वाहने चीनमधून येत असल्याचे दिसत आहे. त्यांच्या मते सुमारे ३०-४० वाहने भारतामधून तर १०० वाहने चीनमधून दिसत आहेत. तसेच जर आपण ९ जून रोजी घेतलेली प्रतिमा पाहिली, तर तिथे कोणत्याही प्रकारचे बांधकाम दिसत नाही.
